Yazı Detayı
21 Mayıs 2019 - Salı 12:42
 
KİTABA UYDURMAK
Abbas YOLCU
 
 

KİTABA UYDURMAK

‘… Eline para geçen ve zengin olan (dindarlar), lüks ve israfta dinsiz veya dini hayatı gevşek / kusurlu olanları fersah fersah geçtiler’ demiş.

Doğu Karadeniz’de derler ki:’Sabah oldi ışiyi / Horozlar otişiyi...’ Yani günaydın, gözün aydın...

Diyen kişi,  ‘dindarlar’dan şikâyetçi olan bir başka dindar. Bir ayağı çukurda değilse de çukura yakın ve yaşlılığın zarurî neticesi olarak kafasında, ellerinde ayaklarında kahverengi pullar oluşmuş bir ahir zaman din bilgini.

Anlaşılan o ki bilgiye erişmenin kolaylaştığı son zamanlarda bilgin olmanın çok da ayırt edici özelliğinin kalmamıştır.

Dürüstlüğün dumûra uğratıldığı bir zaman diliminde seneler boyunca veli-ni’met saydığı efendisine hulûs çakan din bilgininin nihayet olup bitenlerden üzüntü duyduğunu, duymaya başladığını söylemesi, o bilgine her hangi bir değer katmıyor.

Ancak, söz konusu din bilgininin saygıda kusur etmediği uzak dedelerinin arasında bulunan din bilginlerinin de aşağı yukarı bugün olduğu gibi efendilerinin arzuları doğrultusunda dinsel fetvâlar verdikleri ve bu fetvâları, mensûbu bulundukları dine uydurmaya çalıştıkları söyleniyor.

Rivâyetlere göre eli yüzü pullanmaya yüz tutmuş bu din bilgininin uzak cedlerinin devr-i saadetlerinde bir taraftan şeriat-ı garra-i muhammediyenin ahkâmı mer’î iken, diğer taraftan ‘muamele-i şer’iyye’ adı altında faizli işlemlere cevaz verilmekteydi. Öyle diyorlar.

Meselâ diyorlar ki:

‘On altıncı asırda padişahları efendilerinin biri zamanında şeyhü’l-islâm fetvâsı ile faiz, yüzde on iki olarak tesbit edilmiş’ idi.

O vakitlerde de faiz haram ve dahi günah ve faize faiz demenin bu günahı deruhte etmesi kaçınılamaz olduğundan faizin adını ‘muamele-i şer’iyye’ olarak değiştirmekte bir takım dünyevî ve uhrevî faydaların olduğu anlaşılmış idi.

Böylece,

Kitaba uydurma iş ve işlemleri, dindarlar arasında bütün hızıyla devam ediyor.

Evet...

‘Eline para geçen dindarlar...

Dinsizlerin yaşama biçimini fersah fersah geçtiler...’

Acaba ne umuyordu da ne buldu veya ne ile karşılaştı, bu eli yüzü pullu din bilgini?

Hâlbuki bir zamanlar ‘yolsuzluğun, hırsızlık olmadığını…’ dindarlara müjdeleyen kendisi idi. Bu hükm ü sallarken, kendisinin fıkıh ilminde üstad mertebesinde bulunduğunu ve fetvânın fıkıh ilminde bu yönde verildiğini biliyordu.

Ama câhilleştirilmiş yığınların bu fetvâdan öncelikle anlayacağı, yolsuzluğun hırsızlık olmadığı, yani hırsızlığın haram dolayısıyla günah, yolsuzluğun ise câiz ve ihtiyaca binaen yapılabileceği idi.

Eskilerde yaşamış olan bir şair, ‘günah işlemekle dünyanın gidişinin bozulmayacağı, ancak gidişatı bozacak davranışın âlim kişilerin efendilerine dalkavukluk yapmaları’ olduğunu anlatıyordu.

Ve yine rivâyet olunur ki:

Faize faiz demeyip, muamele-i şer’iyye diye evirerek fetvâ veren çok ünlü din bilgininin ücreti, efendileri tarafından bir hayli artırılmıştır. Daha önceki ‘islâmın şeyhleri’ne verilen yevmiye yani günlük iki yüz akçe, ünlü din bilginine altı yüz akçe olarak verilmeye başlanmıştı.

Dolayısıyla dün ile bugün arasında insanın ‘homme-economicus’ oluşu bakımından pek bir farklılık görülmemektedir.

Eli yüzü pullu, bir ayağı mezara yakın din bilgininin dünyalık elde etme bakımından bir müşkülatı bilindiği kadarı ile bulunmamaktadır. Zaten mahdûmu efendiyi de bir zamanlar akademik titrinden dolayı, efendisi ödüllendirerek az da olsa ikbâl sahibi eylemişti… Öyle diyorlar.

Yani bugünlerde dindar adı verilen kesim içinde bir Ebû Zerr aramak, Ebû Zerr’lerin var olabileceğini düşlemek, Ebû Zerr gibi eğilmeden bükülmeden, rızk endîşesi taşımadan, Rebeze’ye sürülmekten, yaşadığı topluluktan tecrîd edilmekten korkmadan yanlışa yanlış diyebilecek, zâlime zâlimliğini hatırlatabilecek şahsiyetlerin yetişebileceğini düşünmek, ham bir hayâlden öteye geçmiyor.

Diğer taraftan sülâle boyu dünya hazlarından mahrûm bırakılmış olan dindarların, hazları görünce ve o hazlara sahip olunca değişmeyeceklerinin, azgınlaşıp kudurmayacaklarının hiçbir garantisi yoktu.

Eli yüzü pullanmış bir ayağı çukurdaki din bilgini de sadakâtinin bedelini akçeye çevirmeyi becerebilen müstesna kişilik olarak uzak cedleri içindeki bazı din bilginleri gibi tarihteki yerini alacaktır, muhtemelen.

 
Etiketler: KİTABA, UYDURMAK,
Yorumlar
Diğer Yazılar
MEZAR TAŞLARINI OKUMAK
AĞANIN İTİBARI
SADÂKATİN BEDELİ
ABDESTHANE İBRİKÇİSİ
KIRBAŞ
‘SELÜLOZ İSRÂFI’
İYİ AİLE ÇOCUĞU
NAL TOPLAYANLAR
HIRSIZIN ELİ
‘ÇAĞDAŞ MOTORLAR’
KIRK AMBAR
TURŞU VE SURAT
KIRK AMBAR
“KISMET DEĞİLMİŞ MUTLULUK”
“HÂKİMİYET İKSİRİ”
FİZYOLOJİK MES’ELELER
“GÖZÜNAYDIN, GÜNAYDIN”
ALAOVERA
“MECBÛREN, MECBÛRİYETTEN”
“EŞEKLEŞTİRME”
GÜVEÇTE BADEM
BİR TAKIM ZUHÛRAT
“ANLATILAN SENİN HİKÂYEN”
BEYAZ VE YAKASIZ GÖMLEK
KRAVATLI VE ORTADOĞULU
CENNET YEŞİLİ
NAYLON TARİHÇİ
“CESUR YENİ DÜNYA”
BİTİN FAYDALARI
“BİR HOŞ SAD”
NİYAZİ
YUMUŞAKÇA
ABUZİTTİN'İN RUH KÖKÜ
DAİRESEL GÖZLÜK VE ÇENE KILI
“ÇAMURDAN GELMEK”
CİVCİV ÇIKACAK, KUŞ ÇIKACAK
OT YIĞINI
“OD İLE KORKUTMAK”
AHİR ZAMANDA TURŞU SATMAK
GÜNCELLENMİŞ CUMHURİYET ÇOCUĞU
“BAHÇE SAHİPLERİ”
BİR DİŞİL KİŞİ
CÂHİLLEŞTİRİLMENİN ALTIN ÇAĞI
NAMAZ KILDIRMA MEMURİYETİ
KUTSAL SAVAŞIM SÖYLEMCİLERİ
UYUZUN BİRİ
ŞALVAR DÂVASI
“ZARAR-I ÂMM İLE ZARAR-I HASS”
“IŞIK DOĞUDAN GELİR”
TAŞRALININ ALLÂMESİ
HALİFE-İ RÛY-İ ZEMÎN
“SİRENLERİN ŞARKISI”
“MEYHÂNE-İ İKBÂL”
SÜT OĞLAN
“KÖKLÜ MEDENİYET”
MÜHTÜNÜN OĞLU
HEM YEŞİL, HEM MAVİ
“YURTTAŞLIK BİLGİSİ ÖĞRETMENİ”
"YEŞİL BAŞLI GÖVEL ÖRDEK"
EPİKÜRYEN
KINA YAKMA MERÂSİMİ
“BAK YEŞİL YEŞİL”
“ARZULAR ORADA...”
KIRK AMBAR Abbas Yolcu “ÂTEŞ-İ SÛZÂNIN...”
“NALINA DA VUR...”
“NE OLDUM DELİSİ”
“MENDİLİNDE GÜL OYA”
KIRK AMBAR
Öne Çıkanlar
Ulusal Gazeteler
Bu Haftaki Sayımız
Alıntı Yazarlar
Anketler
Haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
35
0
2
5
10
17
2
Galatasaray
32
0
4
5
9
18
3
Yeni Malatyaspor
32
0
4
5
9
18
4
Trabzonspor
29
0
4
5
8
17
5
Kasımpaşa
29
0
6
2
9
17
6
Beşiktaş
29
0
5
5
8
18
7
Atiker Konyaspor
28
0
4
7
7
18
8
Antalyaspor
28
0
6
4
8
18
9
Sivasspor
24
0
5
6
6
17
10
Göztepe
22
0
10
1
7
18
11
Bursaspor
21
0
4
9
4
17
12
Kayserispor
20
0
8
5
5
18
13
MKE Ankaragücü
20
0
10
2
6
18
14
Alanyaspor
18
0
9
3
5
17
15
Akhisarspor
17
0
9
5
4
18
16
BB Erzurumspor
16
0
8
7
3
18
17
Fenerbahçe
16
0
7
7
3
17
18
Çaykur Rizespor
12
0
7
9
1
17
Arşiv
Haber Yazılımı