Yazı Detayı
18 Eylül 2018 - Salı 11:19
 
AHİ EVRAN
Osman ÖZER
 
 

BİR KONU BİR KONUK

Osman ÖZER

Eski TESKOMB Yönetim Kurulu Üyesi

 

AHİ EVRAN

Ahi Evran Anadolu Ahilerinin piri olarak tanınmış bir mutasavvıftır. İş ve düşünce ahlâkının kurucusudur. Adı Şeyh Mahmut Nasreddin’dir. Lakabı Nimetullah’tır. Şeyhinin Ahi Keyser adlı bir kişi olduğu belirtilmektedir.

Çocukluğu ve ilk öğrenim yılları Azerbaycan’da geçmiştir. İlk tasavvuf eğitimini Horasan’ın Nişabur kentinde almıştır. Nişabur kültürel zenginliğe sahip bir şehirdi; ilk medrese burada açılmıştı. Bu kültür zenginliği Ahi Evran’ı da etkiledi.

1205’de Anadolu’ya gelmiştir. 1206 yılında Kayseri’ye yerleşir. Deri atölyesi kurar ve debbağlık yapmaya başlar. Debbağlık gibi zor bir zanaat ile tasavvufun zorlu nefis disiplini at başı yürümeye başlar. Hocası Evhaddin’in kızı Fatma ile evlenir. Anadolu’nun millî, dinî ve kültürel yapısından sosyal ve ekonomik çalkantısının da etkisiyle Ahilik örgütünü kurar.

Ahilik sanat, ticaret ve mesleğin olgun kişilik ahlâk ve doğruluğunun iç içe girmiş bir alaşımıdır. Ahi diye anılan kişi, kesim olarak bir sanat, ticaret ya da meslek sahibidir. O bununla birlikte olgun ahlâklı, merhametli, iyiliksever ve her işinde, her davranışında dürüst ve güvenilir bir kişidir.

Ahiliğin belirgin niteliği Ahi adıyla anılan kişinin sanat, ticaret ya da bir meslek koluyla uğraşmasıdır. Bununla birlikte Ahi, sanat ve meslek yollarını öğrenirken fütüvvetçilerin bildiği kuralları ve ahlâkî nitelikleri de öğreniyordu.

Ahilikte bu çifte niteliğin öğrenilmesi için sanata ve mesleğe küçük yaşta başlanılırdı. Ahilik yoluna girenlerde ilk basamak yamaklıktı. Bundan sonra sırasıyla çıraklık, kalfalık ve ardından da ustalık gelirdi.

Dükkanda, tezgahta geçirilen bu sürelerin türlü basamaklarında gene kendi ustasından yaşam ve ahlâk kurallarını öğrenirdi.

Ahiler şehirlerde, kasabalarda ya da mahallelerde o bölgenin zengin ve etkili Ahisince yapılmış bulunan Ahi zaviyelerinde her akşam toplanırlardı. Burada sık sık esnaf ve sanatkârlar topluca akşam yemekleri yerlerdi. Hele zaviyeye yabancı yerlerden bir konuk gelirse bu şölen daha görkemli olurdu. Bunun için gündüzden görevli kişiler her esnaftan Akşam yenilecek yemek için para toplarlar, bununla gerekli et, sebze ve tatlı malzemesi alınır ve bunlar akşam bu işleri bilen Ahilerce pişirilirdi.

Ahiliğin gelişmesinde önemli etkenler tarihsel olaylarla bir bütünlük arz ettiklerinden, sosyo-ekonomik ve kültürel oluşumların da tarihsel olayların etkisiyle yapılanmaları nedeniyle Ahmet Yesevi’den başlayıp Orta Asya’nın kültürüyle yoğrulup Ahilik zincirini oluşturan tarihi akış içerisinde Anadolu Moğol saldırılarının önemli bir dönüm noktası olan tarihi bir gerçeğe de göz atmamız lazım. Çünkü Ahilik gibi sosyal tabakalarda oluşan boşluğu gerek moral ve gerekse de maddi bakımdan dolduran bir düşüncenin oluşmasında tarihsel olayların önemi büyüktür.

Ahilikte yardımseverlik, iş ve düşünce ahlâkı, konuk ağırlama, üretimde kardeşlik öz gelenekler arasındadır. Türk düşüncesinin her anlamda Anadolu’ya aktarılmasında bir kültür köprüsü oluşturmuştur.

Ahilerin bir de yardım keseleri vardır. Bu keselere atlas kese, yeşil kese, kırmızı kese, siyah kese, ak kese ve örme kese gibi isimler verilirdi.

Kurulan esnaf sandığının giderleri arasında ise onarım, vergi, yoksul esnafa yardım, aylık ya da yıllık sebil gibi giderler yer alırdı.

Sevgili esnaf kardeşlerim!..

Bu vecibeleri hepinizin taşıdığınıza inanıyorum. Bu inançla 17-23 Eylül tarihlerinde kutlanacak olan Ahilik Haftanızı tebrik ediyor, hayırlı ve bol kazançlar diliyorum.

 
Etiketler: AHİ, EVRAN,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Öne Çıkanlar
Ulusal Gazeteler
Bu Haftaki Sayımız
Alıntı Yazarlar
Anketler
Haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
35
0
2
5
10
17
2
Galatasaray
32
0
4
5
9
18
3
Yeni Malatyaspor
32
0
4
5
9
18
4
Trabzonspor
29
0
4
5
8
17
5
Kasımpaşa
29
0
6
2
9
17
6
Beşiktaş
29
0
5
5
8
18
7
Atiker Konyaspor
28
0
4
7
7
18
8
Antalyaspor
28
0
6
4
8
18
9
Sivasspor
24
0
5
6
6
17
10
Göztepe
22
0
10
1
7
18
11
Bursaspor
21
0
4
9
4
17
12
Kayserispor
20
0
8
5
5
18
13
MKE Ankaragücü
20
0
10
2
6
18
14
Alanyaspor
18
0
9
3
5
17
15
Akhisarspor
17
0
9
5
4
18
16
BB Erzurumspor
16
0
8
7
3
18
17
Fenerbahçe
16
0
7
7
3
17
18
Çaykur Rizespor
12
0
7
9
1
17
Arşiv
Haber Yazılımı